آزاده عصاران: تا به حال شده به عنوان يك عكاس، نويسنده، نقاش و يا حتي يك انسان معمولي آرزو كنيد كه كاش مي توانستيد مدتي را در قبايل عجيب و غريب و ناشناخته زندگي كنيد؟ اين مدت مي تواند در حد چند روز و يا چندين سال باشد ولي معمولاً براي ما آدم هاي پرآرزو در حد ايده آل و آرزو مي ماند. با همه اين ها يك مرد آمريكايي وجود دارد كه زندگي اش مثل همه كساني كه چنين آرزويي را در سر مي پرورانند تغيير كرد. با اين تفاوت كه براي ديدن و لمس آرزوهايش حركت كرد. كريس رينر در عكاسي امروز به عنوان يكي از عكاسان مستند و مدرن مطرح شده است. ماموريت اين عكاس در زندگي جمع آوري و مستندسازي انواع زندگي ها و فرهنگ هاي از دست رفته در روي كره زمين بود تا با عكاسي و شيوه خاص نگاه، آنها را از نابودي و محو شدن نجات دهد. عكس هاي كريس به سادگي نشان دهنده زندگي روزانه و معمولي آدم هايي است كه ما تا به حال جرات نكرده ايم به شكل جدي به آنها فكر كنيم.
عكس هاي او تا به حال در مجلاتي مثل لايف، نشنال جئوگرافيك، تايم، نيويوركر، GEO، صليب سرخ بين المللي، نشريه سازمان ملل و نيويورك تايمز چاپ شده است.عكس هاي كريس در تعداد زيادي از نمايشگاه هاي ثابت جهاني حضور دائمي پيدا كرده و همچنان در مكان هايي مثل مركز عكاسي بين المللي نيويورك، موزه هاي مختلف در آمريكا، استراليا، روسيه، فرانسه و بقيه كشورهاي اروپايي در حال نمايش است.او مجموعه عكس ها و تحقيقاتش را در دو كتاب «محافظان روح» و «جايي كه ماسك ها مي رقصند» به چاپ رسانده و در حال حاضر سومين كتابش را در زمينه سمبل هاي قبيله هاي مختلف و نقش و نگارهاي تاتو در دست چاپ دارد.
اين عكاس معروف تا امروز ۵ جايزه بزرگ عكاسي (National Press Association Picture of the Year) در دنيا را به خاطر عكس هايي كه از قبايل در حال انقراض آفريقايي و آمريكاي لاتين گرفته، كسب كرده است.نكته خاصي كه در مورد او وجود دارد سمت دستياري او به عنوان يكي از همكاران نزديك آنسل آدامز است كه از سال ۱۹۸۰ به مدت ۵ سال برايش بار تجربيات زيادي را تا امروز به همراه آورده.او سردبير ثابت بخش جهانگردي مجله معروف نشنال جئوگرافي است و بخش عمده مجلات عكاسي مربوط به مسايل فرهنگ هاي قبيله اي و عشيره اي در همه نقاط دنيا در دست اوست.
مجله نشنال جئوگرافي در مورد او يك شعار دارد: «به واشنگتن دي سي بياييد، سري به دفتر مجله نشنال جئوگرافي بزنيد و در سالن اصلي ديوارهايي را ببينيد كه با تكان دهنده ترين عكس هاي اين عكاس پوشانده شده!»بخش اعظم زندگي اين مرد، صرف زندگي با اعضاي قبيله هايي شده كه من و شما با شنيدن نام و سنت هايشان آرزو مي كنيم حداقل فيلمي كوتاه يا كتابي در موردشان ببينيم يا بخوانيم.
«مي خواستم ببينم زندگي از نگاه آنها چه معنايي دارد. مي خواستم نوع نگاه، احساس و جزئيات زندگي روزمره را بين آنها لمس كنم و بعد به سراغ دوربين بروم. زندگي آنها بيشتر روحاني و معنوي است. چيزي كه من را جذب كرد تا سال هاي سال زندگي و تحقيقاتم را بر روي اين قبايل ادامه دهم، دقيقاً همين است. ابتدا بايد مسائل معنوي آنها را درك كرد... نمي دانم چقدر موفق شدم ولي مي دانم تا زماني كه لحظات شادي و غم و مراسم مذهبي آنها را از نزديك لمس نكرده بودم، نوع نگاه و عكس هايم با امروز متفاوت بود.»
او در اين مسير از انتشار هيچ مقاله و كتاب، ساخت فيلم و برگزاري نمايشگاه عكس خودداري نكرد تا به همه آدم ها بفهماند چه چيزهايي از قرن ها پيش روي اين كره خاكي مانده و رو به انحطاط است.كريس در همه مكان هايي كه به نوعي انحطاط يك تمدن مطرح باشد حضور پيدا مي كند، اين مكان مي تواند صحنه جنگ در بوسني باشد يا منطقه اي كه يخ هاي قطب شمال در حال آب شدن است و يا جنگل هاي نيوجنويا در آمريكاي جنوبي!
او در مورد نحوه ارتباط برقرار كردن با آدم هايي كه حتي زبانشان را هم نمي داند مي گويد: «زمان زيادي بايد صرف تبادل انرژي با اين انسان ها شود. اگر اطراف تو را انرژي مثبت فرا گرفته باشد و آنها نسبت به حضور تو حس خوبي داشته باشند اين ارتباط برقرار مي شود.»او مي گويد: «بايد مراقب باشي نقش يك مزاحم را بازي نكني يا نقش يك آدم حيرت زده كه همه چيز شگفت زده اش مي كند. بايد بدانند كه با آنها رفيقي! در اين صورت كمترين اهميتي به دوربين نمي دهند.»
رينر سال هاست كه اين مسائل را در كلاس هاي عكاسي و كارگاه هايش مطرح مي كند. او در ابتداي همه درس ها و آموزش هايش از هنرجويانش مي خواهد كه انسان ها را انسان ببينند و نسبت به كسي دور نباشند. رينر در مورد عكس هاي پروژه «ماسك»اش مي گويد: اين قبايل با ماسك هاي شگفت انگيزشان همه احساسات انسان گرايانه شان را نشان مي دهند. ماسك عزاداري، عروسي، تولد و مراسم مختلف مذهبي هر كدام داراي علايمي است كه با سال ها تحقيق هم نمي توان جزئياتش را شرح داد.
او پس از ۱۰ سال زندگي با تمدن قبايل سياه، زرد و سرخ پوست مجموعه عكس هايش را با محوريت ماسك ها به نمايش گذاشت و همه را حيرت زده كرد. او مي گويد: مجموعه نقش و نگارهاي روي ماسك ها با بدن و سن هر فرد مرتبط است. اين قضيه به شكل معنوي تر و دروني ترش در مورد تاتو روي بدن ها، صورت ها و دست ها نقش مي بندد. كريس رينر اين قضيه را كه تاتو در كشورهاي مدرن مي تواند به همان روش سنتي و معاني ربطي داشته باشد، رد مي كند و مي گويد: تاتو در قبايل قديمي پشت به پشت چرخيده و از ۴۰۰ سال پيش هنوز رنگ و شمايل خود را حفظ كرده، در حالي كه در جامعه صنعتي امروز آمريكا و اروپا همه چيز بر اساس مد و هوس مي گذرد و اگر از دختر جواني بپرسي كه اين اژدها را به چه دليل روي گردنت كار كرده اي و يا معناي تاتوي روي مچ پايت چيست، صد در صد نمي داند! شايد جالب باشد كه روش سفر كردن كريس را بدانيد: «با يك قايق بادباني كوچك آب ها را طي مي كنم و پياده و متكي به پاهايم بين جنگل ها و كوه ها با يك كوله پشتي دنبال زندگي مي گردم.»
او تا به حال انواع بيماري ها مثل مالاريا را تجربه كرده و براي همراه شدن با قبايل از حشرات گرفته تا خفاش زنده را مزه كرده و بلعيده! با اين همه معتقد است: «در نهايت چيزي را كه مي خواستم با دوربينم شكار كرده ام و از آنها ياد گرفته ام كه چطور مي توان به شكل كامل و بي سروصدا به عمق يك فرهنگ نفوذ كرد و تسليم شد. همين يعني زندگي!»
منبع : شرق
